Choroby pomidorów i plamy na liściach — diagnoza przed opryskiem

Zrób zdjęcie całej rośliny, obu stron kilku liści, łodygi i owoców. Zapisz, czy objaw zaczął się od dołu, czy szybko przechodzi na młode części, czy występuje na jednej roślinie oraz jaka była pogoda. Dopiero potem usuń silnie porażone fragmenty.

Nie diagnozuj na podstawie pojedynczej plamy. Stare liście mogą mieć kilka nakładających się uszkodzeń, a mokra powierzchnia zmienia ich wygląd.

Zaraza może rozwijać się bardzo szybko podczas wilgotnej, umiarkowanie ciepłej pogody. Plamy bywają wodniste, szarozielone, później brunatne i nieregularne. Na spodzie przy wilgotności może pojawić się jasny nalot na granicy zmiany, a na łodygach ciemne smugi. Owoce tworzą twarde brunatne pola.

Przy takim zestawie objawów przejdź do osobnego poradnika i ogranicz pracę w mokrej uprawie. Zaraza dotyczy także ziemniaków, dlatego obejrzyj sąsiednie rośliny psiankowate.

Alternarioza często zaczyna się na starszych, dolnych liściach. Tworzy brunatne plamy, w których można dostrzec koncentryczne kręgi przypominające tarczę. Tkanka wokół żółknie, a choroba stopniowo przesuwa się ku górze.

Usuń porażone dolne liście w suchy dzień, ogranicz ich zwilżanie i popraw przewiew. Nie myl regularnych kręgów z rozległą wodnistą plamą zarazy.

Septorioza tworzy liczne, drobne, dość okrągłe plamki z jasnym środkiem i ciemniejszą obwódką. Zaczyna się zwykle na starszych liściach, które żółkną i zasychają. Na jasnym środku mogą być widoczne bardzo małe czarne punkty.

Rozpryskująca się woda przenosi materiał z gleby i resztek na dolne liście. Ściółka, podlewanie przy ziemi, usuwanie resztek i zmianowanie zmniejszają presję, ale nie cofają istniejących zmian.

Jasne papierowe pola po stronie słońca wskazują na poparzenie. Równomierne zasychanie brzegów może wynikać z suszy lub zasolenia. Zwijanie bez plam często towarzyszy upałowi, mocnemu cięciu i wahaniom wody. Deformacje wszystkich nowych liści mogą wynikać z dryfu herbicydu lub uszkodzenia korzeni.

Nawóz nie wyleczy infekcji, a fungicyd nie naprawi poparzenia. Zestawiaj objaw z pogodą, ostatnimi zabiegami i miejscem występowania.

Podlewaj przy ziemi, nie dotykaj mokrych roślin i zaczynaj pielęgnację od zdrowych. Regularnie podwiązuj odmiany wysokie, usuń liście dotykające gleby i wietrz tunel od rana. Nie ogołacaj jednorazowo całych roślin.

Porażone resztki usuń z uprawy. Narzędzia czyść między podejrzanymi roślinami. Nie kompostuj materiału, jeśli domowy proces nie zapewnia warunków niszczących patogen.

Środek dobiera się do rozpoznanej choroby, etapu uprawy i aktualnej etykiety dopuszczonej w Polsce. Sprawdź dawkę, liczbę zabiegów, odstępy, okres karencji i środki ochrony osobistej. Nie korzystaj z przypadkowej nazwy produktu z dawnego forum.

Przy szybko rozwijających się objawach, nietypowej mozaice albo więdnięciu całej rośliny warto potwierdzić diagnozę. Zapis zastosowanego produktu i daty pozwala bezpiecznie planować zbiór.

Oznacz kilka istniejących plam na zdjęciu i co dwa–trzy dni sprawdzaj najmłodsze rozwinięte liście. Stare zmiany nie znikną; miarą poprawy jest brak nowych ognisk i zdrowy przyrost.

Jeśli choroba postępuje mimo higieny i poprawy warunków, wróć do rozpoznania. Dwa problemy mogą występować równocześnie, na przykład stres wodny i septorioza.

Plamy zaczynające się od najstarszych dolnych liści kierują uwagę między innymi na alternariozę, septoriozę, naturalne starzenie i rozprysk materiału z gleby. Zmiany pojawiające się jednocześnie na młodych liściach i łodygach podczas wilgotnej pogody wymagają pilniejszego wykluczenia zarazy lub problemu systemowego.

Jednostronne uszkodzenia od strony słońca, ścieżki albo sąsiedniego oprysku sugerują czynnik środowiskowy. Mozaika, pierścienie i deformacje bez typowych nekrotycznych plam mogą wymagać rozważenia wirusa albo uszkodzenia chemicznego. Nie pobieraj nasion z roślin o podejrzanych objawach systemowych.

Porównaj kilka roślin tej samej odmiany i jedną inną odmianę. Jeżeli problem odpowiada przebiegowi linii kroplującej lub krawędzi tunelu, sprawdź instalację oraz mikroklimat. Rozmieszczenie objawu często mówi więcej niż powiększenie jednej plamy.